Logorytmika

            Logorytmika jest to połączenie rytmiki z terapią logopedyczną, na którą składa się szereg ćwiczeń muzyczno – ruchowych, oddziaływających na płaszczyznę słuchową, słuchowo-ruchową oraz ruchową (koordynację ruchową), przeznaczonych dla dzieci z zaburzeniami rozwoju mowy, z wadą artykulacji, z wadą słuchu i wzroku, a także dla dzieci z zaburzeniami zachowania, dla dzieci z zaburzeniami SI oraz deficytami w prawidłowym funkcjonowaniu i rozwoju narządu ruchu.

Podkreślić należy, iż na skuteczność terapii nie ma wpływu rozwój emocjonalny, intelektualny czy ruchowy dziecka, jak również jego słuch muzyczny. W prowadzonych ćwiczeniach muzyczno-ruchowych najważniejszy jest rytm. Za sprawą definicji Surowańca z „Podręcznego słownika logopedycznego” utarło się w Polsce następujące hasło: logorytmika – jest to jedna z metod stosowana w postępowaniu logopedycznym, oparta na rytmie muzycznym i tekstach słownych zestrajanych przez muzykę i łączonych z ruchami całego ciała.” I dlatego stosowane podczas zajęć ćwiczenia muzyczno-ruchowe, ćwiczenia słowno-ruchowe czy swobodny ruch, który prócz muzyki, stanowi w logorytmice jeden z głównych motywów ćwiczeń, umożliwiają pracę ze wszystkimi dziećmi niezależnie od występujących u nich deficytów rozwojowych.

 

Emile’a Jaques-Dalcroze’a podczas zajęć logorytmicznych. Szwajcaria.

Za twórców założeń współczesnej logorytmiki uważa się wybitnego szwajcarskiego kompozytora Émile’a Jaques-Dalcroze’a (1865-1950) oraz w niemieckiego kompozytora i pedagoga Carla Orffa (1895-1982). Pierwszy z wymienionych zauważył, że człowiek zgodnie z własną naturą dąży do koordynacji ruchów, a dążenia te mogą mieć istotny wpływ na wartość terapeutyczną. Logorytmika Dalcroze’a opiera się na związku muzyki z ruchem, gdyż to ona stanowi bodziec do wykonania ruchu, który zaś powinien być następstwem muzyki i wywołanych przez nią emocji. To właśnie założenie odróżnia rytmikę szwajcarskiego kompozytora od innych teorii, dotyczących wpływu rytmiki na rozwój człowieka, w których muzyka jest tylko akompaniamentem czy tłem prowadzonych zajęć. Dalcroze zauważył, iż muzyka wraz z elementami składającymi się na nią (metrum, tempo, rytm) bardzo łatwo pokonuje bariery intelektualne, motoryczne czy emocjonalne, wyzwala ona radość, która jest impulsem do rozwoju, działa na wszystkie zmysły, wprawia w wibrację cały organizm. Największy wpływ na ruch dzieci mają metrum, tempo oraz rytm, które bez słów wydają „polecenia”, bez obawy na niezrozumienie komunikatu czy wielokrotne tłumaczenie co i jak należy zrobić. Wpływ tych trzech czynników jest tak ogromny na zmysły dziecka, iż pomimo swojej nadpobudliwości czy niezgrabności ruchowej, potrafią one tak zapanować nad swoim ciałem, iż są w stanie wiernie odtworzyć rytm muzyki.

Carl Orff z kolei oparł swoją koncepcję logorytmiki na rytmizowanym mówieniu, śpiewaniu oraz na grze na odpowiednio dobranym instrumencie (tzw. instrumentarium Orffa, w skład którego wchodzą: bębenki, tamburyna, kołatki, grzechotki, trójkąty, dzwonki melodyczne).

Carl Orff podczas grupowych zajęć logorytmicznych. Niemcy.

Meritum metody Orffa jest muzyczne, emocjonalne oraz ruchowe zaangażowanie dzieci, które jest widoczne w ekspresji słownej, ruchowej oraz muzycznej. Duży nacisk kładzie się w tym rodzaju logorytmiki na improwizację oraz rozwijanie ekspresji. W terapii dziecka, szczególnie w jego usprawnianiu słuchowo – ruchowym, wg niemieckiego kompozytora najważniejszy jest analogiczny związek ruchu z muzyką, który powinien być spontaniczny i swobodny, wynikający z przeżyć płynących ze słuchanej muzyki, która wywołuje u dzieci spontaniczne reakcje ruchowe. Na reakcje te wpływ mają wrodzone predyspozycje muzyczne, w tym wrażliwość muzyczna oraz sprawność ruchowa, dzięki której wyrazić można przeżycia emocjonalne wywołane muzyką. Celem zajęć rytmiczno-muzycznych wg Orffa jest wprowadzenie wewnętrznego ładu i uporządkowania, na które wpływ ma właśnie ruch i emocje, wypływające z wrażeń wywołanych przez muzykę. Ćwiczenia rytmizujące nakłaniają dziecko do wykonywania ruchów uporządkowanych, a co za tym idzie uczą również samoopanowania.

Jak wyglądają zajęcia z logorytmiki w naszej Poradni?

W ćwiczeniach logorytmicznych wyróżniamy trzy elementy: usłyszenie dźwięku, skojarzenie go z pewnym ruchem oraz odczucie przyjemności spowodowane aktywnością muzyczną. Ćwiczenia te nakłaniają dziecko do wykonywania określonego ruchu, związanego z muzyką, przez co kształcą samoopanowanie, rozwijają świadomość muzyczną, spostrzegawczość, orientację czy kształcą umiejętność pracy grupowej, a także wpływają na świadomość ruchową całego ciała. W ćwiczeniach rytmizujących opartych na mowie, wykorzystywane są imiona, nazwy rzeczy, czynności oraz wszelkiego rodzaju wyliczanki, zgodne z polskimi zasadami akcentowania. Rytmizacja ta połączona jest z wyklaskiwaniem bądź wystukiwaniem rytmu. Logorytmika kształci u dzieci stopień wrażliwości muzycznej, rozwija ją, uczy ich ruchowego przeżywania emocji, płynących ze słuchania, zaś towarzyszący temu swobodny ruch obok muzyki jest najważniejszym elementem zajęć rytmicznych. Najważniejszym celem ćwiczeń logarytmicznych jest ukazanie dziecku elementów wspólnych dla muzyki i wypowiedzi tj. tempo, rytm, akcent, melodia, głośność czy artykulacja. Dla poszczególnych rodzajów zaburzeń mowy dobierane są odpowiednio zróżnicowane ćwiczenia logorytmiczne. Inny zestaw ćwiczeń zastosujemy u dziecka, które się jąka, inny dla dziecka autystycznego,  jeszcze inny dla dziecka upośledzonego umysłowo, a w ogóle inny dla dzieci, które mają jedynie niewielkie wady artykulacyjne lub dla takich, których rozwój mowy jest prawidłowy, lecz mowa jest za szybka, zbyt melodyjna, nierytmiczna, lub za głośna. Zatem zakres programu zajęć logorytmicznych dobierany jest do indywidualnych potrzeb dziecka.

Podczas pracy z dziećmi z lekkim niedosłuchem postępujemy tak samo jak z dziećmi, które posiadają zaburzenia mowy o podłożu percepcyjnym. Natomiast gdy pacjent ma głęboki niedosłuch ćwiczenia logorytmiczne opierają się na stymulacji akustycznej, w której ruch zastępowany jest bodźcem wzrokowym. Podczas zajęć z dziećmi, które posiadają resztki słuchu praca z muzyką nie przynosi efektów, korzysta się wtedy z form zastępczych np., wibracji czy dotyku.

Zajęcia logorytmiczne w Poradni dzielimy na następujące tematy:

  • Ćwiczenia ruchowe, którym towarzyszy muzyka, która odpowiada za ruch dziecka, reguluje napięcie mięśniowe, wycisza za duże napięcie psychiczne, a w razie potrzeby pobudza dziecko do działania. Poprzez te ćwiczenia kształcona jest u dziecka orientacja kierunkowa, która odgrywa ważną rolę w swobodnym przemieszczaniu się w przestrzeni.
  • Ćwiczenia słuchowo-ruchowe, które przygotowują dziecko do różnicowania elementów muzycznych, czyli kształcenia prawidłowej koordynacji słuchowo-ruchowej, stymulują wrażliwość słuchową, uczą odbioru poprawnego wzorca, podawanego przez terapeutę. W ich skład wchodzą ćwiczenia słuchowo-ruchowe-rytmiczne (reakcja ruchowa na na muzykę czy słowo), ćwiczenia dynamiczne i agogoiczne (uczą poczucia tempa, kształtują wyobraźnię słuchową) oraz ćwiczenia rytmiczne (kształtują poczucie rytmu).
  • Ćwiczenia kształcące inwencję twórczą, które polegają na improwizowanych ruchach do określonej melodii, inscenizacji piosenek, odgrywaniu scenek muzycznych itp. W ich skład wchodzą ćwiczenia melodyczne (gra na instrumentach tj. cymbałki, bębenki, grzechotki, gitara; przedstawianie zdarzeń za pomocą ruchu i muzyki) oraz ćwiczenia ilustracyjno – taneczne (taniec, inscenizowanie piosenek, powtarzanie sekwencji ruchów).

Kto powinien uczestniczyć w zajęciach z logorytmiki?

            Logorytmika jest szczególnie polecana dla dzieci z deficytami ruchowymi, jak również z wszelkimi wadami wymowy, z zaburzeniami zachowania czy wadą słuchu i wzroku, jest ona doskonałym uzupełnieniem prowadzonej terapii logopedycznej oraz terapii SI. Logopeda podczas ćwiczeń logorytmicznych przez muzykę i ruch wspiera dziecko we wszechstronnym rozwoju wszystkich funkcji poznawczych, ale również pomaga małemu pacjentowi przezwyciężyć lęk czy nieśmiałość, dodaje pewności siebie. Prezentowana na ćwiczeniach muzyka nakłania do ruchu, improwizowanego bądź wskazanego przez terapeutkę, dzięki któremu rozładowane zostaje napięcie mięśniowe, jak również napięcie psychiczne, zaś w sytuacji odwrotnej może zachęcać dziecko do podjęcia działania. Podczas ćwiczeń ruchowych dziecko zaznajamia się z orientacją przestrzenną, uczy się poczucia kierunku w odniesieniu do własnej osoby, a także wykształca w sobie umiejętność gospodarowania własnymi siłami, działa na koordynację wzrokowo-ruchową. Na zajęciach logorytmicznych dziecko poprzez kształtowanie koordynacji słuchowo-ruchowej uczy się panować nad swoim ciałem, rozwija swoja wrażliwość muzyczną. Ponadto śpiewanie piosenek w połączeniu z ruchem usprawnia aparat artykulacyjny dziecka, uczy prawidłowego oddechu, wzbogaca system leksykalny oraz fonetyczny, rozwija wyobraźnię, jak również wpływa na płynność wypowiedzi, rozwija także inwencję twórczą dziecka.

 

ZAPRASZAMY!

DANE KONTAKTOWE

ZDJĘCIA Z ZAJĘĆ WKLEIĆ TUTAJ

ZAPRASZAMY!

DANE KONTAKTOWE