Odruchy Przetrwałe

Czym jest odruch?

Jest to reakcja dziecka na bodziec zewnętrzny, która jest generowana w rdzeniu kręgowym a co za tym idzie jest reakcją automatyczną, niezależną od naszej woli. Odruchy prymitywne są bardzo ważnym elementem rozwoju każdego dziecka. Stanowią podstawę dalszych odruchów posturalnych.

Nieprawidłowe odruchy pierwotne

Gdy odruchy pozostają dłużej niż powinny określamy je jako nieprawidłowe. Dzieje się tak ze względu na niedojrzałość układu nerwowego lub jego zaburzenia. Pozostające odruchy mogą powodować zaburzenia schematów ruchów dziecka w dalszym jego rozwoju.

 

Odruchy pierwotne

ODRUCH MORO

prawidłowy występuje najsilniej w 3 – 4 miesiącu życia. W odpowiedzi na gwałtowny bodziec taki jak pociągnięcie pieluszki znajdującej się pod dzieckiem, nagły hałas w pobliżu dziecko wyrzuca symetrycznie ramiona jednocześnie wykonując wdech. Następnie występuje faza zamknięcia ramion z jednoczesnym wydechem. W wyniku tego odruchu uwalniane są hormony stresu, przyspieszone jest bicie serca dziecka i następuje wzrost ciśnienia krwi. Jeśli w ciągu codziennych czynności odruch Moro występuje zbyt często, oznacza to że powinniśmy wykonywać czynności pielęgnacyjne delikatniej i wolniej.

Odruch Moro powinien wygasnąć w 6 mcu życia dziecka. Jeśli pozostanie przetrwały to dziecko będzie cały czas w gotowości na nagły bodziec ze świata zewnętrznego. Takie dziecko nie będzie w stanie odrzucać nieistotnych bodźców ze świata zewnętrznego. W przyszłości dziecko takie może stać się bojaźliwe mieć problemy z nawiązaniem kontaktu lub być nadmiernie aktywne i pobudzone.

ODRUCH PALMARA

Odruchowe zaciśnięcie dłoni w czasie dotyki lub naciśnięcia dłoni dziecka. Od urodzenia przez większość czasu noworodki mają zaciśnięte dłonie, jednak z czasem powinno to ustępować i być coraz lżejsze. W 4- 6 miesiącu życia odruch dłoniowo- chwytny przekształca się w chwyt pestkowy. Niewygaszony odruch powoduje problemy koordynacji motoryki małej, nadwrażliwości dłoni oraz zaburzenia mowy.

ASYMETRYCZNY TONICZNY ODRUCH SZYJNY ( ATOS)

Zwrócona głowa dziecka na bok powoduje prostowanie kończyny górnej oraz dolnej po stronie twarzowej oraz zgięcie kończyn po stronie potylicznej. Odruch ten ułatwia kopanie, umożliwia rozwój odpowiedniego napięcia mięśniowego oraz odpowiada za stymulację układu przedsionkowego. W wieku 6 miesięcy powinien zostać wygaszony ponieważ uniemożliwia w dalszym rozwoju dziecka prawidłowe pełzanie oraz czworakowanie. Pełzanie oraz czworakowanie są bardzo istotnym etapem rozwoju ponieważ integrują układ przedsionkowy z pozostałymi zmysłami, rozwijają koordynację oko – ręka. Przetrwały ATOS powoduje problemy z poczuciem równowagi podczas nauki chodzenia dziecka. Kolejnym zaburzeniem jakie może wystąpić u takiego dziecka to brak możliwości przekraczania linii środkowej ciała. Dziecko będzie miało problemy z przekładaniem przedmiotów z ręki do ręki.

ODRUCH SZUKANIA

Obecny do 3 – 4 miesiąca życia. Dziecko dotykane w kącik ust odwraca głowę w tą stronę i wysuwa język w przygotowaniu do ssania. Przetrwały odruch szukania powoduje nadwrażliwość dotykową dziecka na dotyk, problemy z pobieraniem pokarmów stałych, nadmierne ślinienie oraz kontrolą mięśniową jamy ustnej.

ODRUCH GRZBIETOWY GALANTA

Jego wygaszenie następuje między 3 a 9 miesiącem życia. Dziecko w pozycji pronacyjnej jest drażnione po jednej i następnie po drugiej stronie kręgosłupa. Dziecko w momencie stymulacji powinno zginać biodra w stronę bodźca, jednakowo po dwóch stronach kręgosłupa. Odruch ten jest niezbędny w czasie porodu gdy dziecko przedostaje się przez kanał rodny. Przetrwały odruch grzbietowy Galanta występujący po jednej stronie powoduje zaburzenia w postawie ciała dziecka, może powodować zwiększone ryzyko występowania wad postawy, np. skoliozę.

TONICZNY ODRUCH BŁĘDNIKOWY (TOB)

Odruch ten w trakcie wyprostu głowy powoduje wyprost rąk i nóg, przy zgięciu głowy powoduje zgięcie kończyn. Wygaszanie tego odruchu zachodzi bardzo powoli aż do 3 roku życia. Umożliwia przejście z fazy pełnego zgięcia do pełnego wyprostu. Stymuluje w ten sposób równowagę oraz czucie głębokie. Przetrwały odruch błędnikowy może przyczynić się do powstania problemów przy pełzaniu oraz czworakowaniu. Występowanie szczątkowego odruchu tonicznego w późniejszy okresie może być przyczyną pleców okrągłych bądź też chodzenia na palcach.

I INNE…

W Poradni Nr 2 przy ul. Mickiewicza 74 zajmujemy się wygaszaniem odruchów przetrwałych u dzieci do 7 roku życia. Zajęcia są bezpłatne.